Click for audio PHÚC CHO AI NGHÈO KHỔ MÀ BIẾT DỰA VÀO CHÚA
Các mối phúc thật trong bài Tin Mừng hôm nay được ban ra trong bối cảnh và lối sống của các cộng đoàn sơ khai, đặc biệt cộng đoàn do Thánh Mát-thêu coi sóc, và dĩ nhiên vẫn còn thích hợp cho hoàn cảnh sống của chúng ta nữa.
Như anh chị em đã biết, vào các thế kỷ đầu tiên, đời sống và sinh hoạt tôn giáo của các tín hữu trong giai đoạn này gặp rất nhiều khó khăn. Họ bị khước từ, bắt bớ, giam cầm và rất nhiều người trong nhóm họ đã trải qua một cuộc sống rất cơ cực, nghèo đói, bị ngược đãi thậm chí còn bị giết chết. Trong bối cảnh đó, những phúc lành của Chúa nâng đỡ đời sống họ. Cho dù những gì họ đang phải đối diện là những điều khó chấp nhận, nhưng lại đem đến cho họ hạnh phúc đích thật và lâu bền.
Hoàn cảnh sống của chúng ta tuy đã khá hơn xưa, cuộc sống không còn bị chèn ép hay bị giết vì danh Đức Ki-tô một cách công khai nữa; nhưng con người ngày nay lại đi tìm và xây dựng hạnh phúc cho cuộc sống của mình khác xa với những yêu sách của Tin Mừng. Và cũng chính vì lối tìm hạnh phúc của chúng ta khác với hạnh phúc Nước Trời nên chúng ta khó chấp nhận giáo huấn và những lời chúc phúc của Đức Giê-su trong bài Tin Mừng hôm nay và mỗi khi nghe liền cảm thấy bị chói tai.
Anh chị em thân mến,
Thật ra ai cũng biết rằng nghèo và khổ, đói và khát thường đi đôi với nhau. Sống trong cảnh nghèo, chúng ta mới thấy được các nỗi khó khăn. Và thật tâm mà nói thì không ai trong chúng ta cứ muốn sống mãi trong hoàn cảnh cơ cực như thế. Họ cần vươn lên, cố gắng vượt qua mọi gian nan để tìm cơ hội phát triển và khẳng định chính bản thân. Nhưng làm thế nào để vươn lên là cách ứng xử và lựa chọn của từng người.
Có người chọn các phương tiện bất chính, trái với lương tâm, thiếu đạo đức, thiếu công bằng … nói chung là họ sẵn sàng làm mọi sự để thoát khỏi cảnh nghèo. Và khi thoát khỏi cảnh cơ cực về mặt vật chất họ lại rơi vào một vũng lầy của tham lam, tư lợi và cuộc sống cũng chẳng được hạnh phúc. Đó không phải là cách lựa chọn đúng đắn.
Trái lại, nếu chúng ta biết chấp nhận cảnh nghèo, sống ngay thẳng và lương thiện rồi tìm cách vươn lên bằng các cố gắng của bản thân để bước đi từ những bước nhỏ nhất thì cho dù chúng ta không thành công, vẫn có thể thành nhân và được mọi người quí mến.
Hạnh phúc là ở đó, không tùy thuộc vào cảnh sống nhưng bằng chính thái độ trong các hoàn cảnh của cuộc sống khiến cho các phúc lành của Thiên Chúa được biểu lộ trong cách sống của mình.
Nói như thế, chúng ta không coi thường người nghèo và ca tụng những người có của; bởi vì giàu có cũng không là điều tất nhiên đem lại hạnh phúc cho con người. Tiền của có thể mua cho họ đủ thứ, nhưng họ khó mua được hạnh phúc đích thật. Dựa vào một số thống kê mà chúng ta biết được con số những người giàu đi tìm cái chết để giải thoát những nỗi cô đơn, trạng thái trầm cảm đông hơn bọn dân nghèo mà biết chấp nhận. Đối với ai giầu có thì hạnh phúc đích thật vẫn còn nằm ngoài tầm tay và sự kiểm soát của họ.
Vấn đề hạnh phúc chủ yếu ở tâm hồn; hạnh phúc không hoàn toàn lệ thuộc vào vật chất hay của cải mà người đó làm ra. Như vậy, mối phúc thật thứ nhất có thể nói là mối phúc căn bản, bao gồm các mối phúc thật khác là “Phúc cho ai có tâm hồn hay tinh thần nghèo khó”.
Nhìn lại lịch sử cứu độ, chúng ta nhận thấy ‘người nghèo’ được Thiên Chúa quan tâm nhiều hơn. Vì trong cảnh nghèo, con người có thể dễ làm bạn với Thiên Chúa hơn. Theo truyền thống của Thánh Kinh thì những “người nghèo của Thiên Chúa” không phải là người có đời sống vật chất khó khăn túng quẫn, mà là kẻ trước hết hoàn toàn tin tưởng phó thác cậy trông nơi Chúa, lấy Chúa làm gia nghiệp, và luôn luôn sống trong tình liên đới với anh em đồng loại.
Hơn thế nữa, căn cứ vào những lời giảng dậy của Đức Giêsu, chúng ta nhận ra rằng hoàn cảnh của “người nghèo của Thiên Chúa” là một cơ hội giúp họ nhận ra họ mới thật là người có phúc, là người may mắn, vì chính Thiên Chúa sẽ là hạnh phúc của họ.
Nói chung, các mối phúc thật xét về mặt nội dung thì cũng chỉ là mối phúc thật duy nhất: “Phúc cho những người sống tinh thần nghèo khó”. Và, chỉ có những người nào sống nghèo mới cảm nhận được sự cần thiết phải nương tựa vào Chúa như thế nào.
Thưa anh chị em,
Vì chúng ta, Đức Giê-su đã trở thành người nghèo nhất. Trong cảnh nghèo tột cùng đó, Người đã để cho quyền năng, sức mạnh và sự giầu có của Thiên Chúa được tỏ hiện. Như vậy, sau cùng các mối phúc thật hôm nay đều quy về một mối: Phúc cho ai có lối sống như Đức Giêsu.
Thật ra, phúc lành của Thiên Chúa ban cho tất cả mọi người, không phân biệt và cũng không loại trừ một ai. Tuy nhiên, với những ai đang sống cảnh nghèo đói và bị ngược đãi thì họ dễ dàng nhận ra lời chúc phúc của Thiên Chúa dành cho mình hơn. Nhờ nhận ra niềm hạnh phúc đó họ mới cảm nhận được sự an ủi để buớc đi tiếp.
Nói như thế thì một khi chúng ta sống theo tinh thần và những lời hứa của các mối phúc thật trong bài Tin Mừng hôm nay là lúc chúng ta nhìn thế giới bằng chính cái nhìn của Thiên Chúa. Thật vậy, các mối phúc thật đi ngược lại tinh thần và lối sống của thế gian. Các mối phúc thật thách đố chúng ta không nhìn mọi sự theo cách suy nghĩ thông thường của con người, nhưng theo một cái nhìn mới trong đức tin, nhìn như Thiên Chúa nhìn thế giới.
Vì thế, hôm nay khi suy niệm ý nghĩa của các mối phúc thật đối với đời sống mình thì chúng ta cũng được khích lệ và tin rằng, dù đang sống giữa bao khó khăn hằng ngày, chúng ta vẫn sống trong niềm vui và niềm hy vọng. Đồng thời, các mối phúc thật cũng thách đố chúng ta: tuy đang sống trong thế gian này, nhưng chúng ta không thuộc về thế gian này. Chúng ta sống với ánh mắt hướng về thế giới mai sau, nơi chỉ một mình Thiên Chúa là nguồn mạch và cùng đích của niềm vui, lời ca tụng và bình an của chúng ta. Và khi để Thiên Chúa thực sự là Thiên Chúa của chúng ta, thì ngay tại đây và lúc này, chúng ta đã có thể đạt được hạnh phúc.
Trong tinh thần đó, chúng ta có thể tuyên xưng hay nói với nhau rằng: những điều chúc phúc của Đức Giê-su trong các mối phúc thật mà tai chúng ta vừa nghe đã được ứng nghiệm một cách thật hữu hiệu trong cuộc sống nghèo nhưng luôn lệ thuộc vào Thiên Chúa là nguồn và cùng đích hạnh phúc của chúng ta. Amen!